Inleiding

Een eigen bioscoop in huis is iets wat veel filmliefhebbers graag zouden willen. Met een breedbeeld TV, een Dolby Digital / DTS receiver en vijf speakers kom je een heel eind om de bioscoopervaring je eigen huis in de halen, maar het kan uiteraard altijd gekker. Toen ik enige tijd geleden een huis kocht kwam een lang gekoesterde droom uit en kreeg ik de kans om een kamer geheel als thuisbioscoop in te richten. In dit artikel zullen we de bouw van dit thuistheater verder uit te doeken doen.

Wat is een thuisbioscoop?

De vraag wat nou precies een thuisbioscoop is valt moeilijk te beantwoorden en is zeer individueel. Sommige mensen zullen een 4:3 TV gekoppeld aan een normale stereoversterker al zien als een thuisbioscoop terwijl anderen eerder denken aan een grote breedbeeld TV met een digitale receiver en minimaal vijf luidsprekers. Er is geen vaste omschrijving voor het begrip thuisbioscoop en wanneer jij met jouw apparatuur volledig in de film wordt 'gezogen' dan ben je er in principe in geslaagd een goede thuisbioscoopervaring te genereren.

Omdat wij in dit geval een hele kamer gebruiken met als doel er een thuisbioscoop van te maken, zijn we een stapje verder gegaan. Bij ons project zullen we geen televisie gebruiken voor de weergave van beeld, maar hebben we gekozen voor een projector. Ook zal de bioscoop voorzien worden van drie luidsprekers en een subwoofer aan de voorkant, en vier surroundspeakers achter. De surroundspeakers zullen in Dolby Digital EX / DTS ES modus werken, hierover later meer.

De kamer

De kamer die we gebruiken voor de thuisbioscoop heeft een afmeting van 3.35 meter bij 4.70 meter. Het doel is om een bioscoop te maken waar met ongeveer 6 personen tegelijk film gekeken kan worden. Hieronder zie je te tekening van de kamer zoals deze er 'kaal' uitziet.

Onderdaan de tekening is de deur te zien die naar de kamer leidt, bovenin de vier ramen die de in totaal kamer totaal rijk is. Rechts is een inkeping in de ruimte te zien die door het kanaal van een schoorsteen wordt veroorzaakt.

Volume en geluidsoverlast

In een bioscoop is geluid uiteraard erg belangrijk, en dan niet alleen de kwaliteit maar ook het volume. Om optimaal van een film te genieten is het prettig om het volume een flink eind open te draaien zodat je je echt middenin de actie waant. Helaas denken de meeste buren daar heel anders over. Je kent het vast wel; je zit net lekker een film te kijken wanneer de buren op de deur kloppen of het iets zachter kan. Om dat probleem waar mogelijk te vermijden hebben we ervoor gekozen om de kamer zoveel mogelijk te isoleren tegen geluid wat de kamer kan verlaten.
Dit betekent veel extra werk, maar levert wel een ruimte op waarin je het volume kan opendraaien zonder dat de buren meteen aan de bel trekken.

Geluidsisolatie

Om een kamer te bouwen die goed geluidsdicht is moet je eerst bekend te zijn met de basiseigenschap van geluid. De belangrijkste eigenschap van geluid is dat het niets anders is dan een trilling van de lucht. Om een kamer geluidsdicht te maken moeten we ervoor zorgen dat de trillingen in de lucht die zich binnen de kamer bevinden niet daarbuiten kunnen komen. Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Wanneer geluid tegen een muur aanketst zullen de trillingen van de lucht gedeeltelijk door de muur overgenomen worden. De trillingen van de muur brengen aan de andere kant van de muur weer lucht in beweging, en op die manier ontstaat geluidsoverlast.

Om geluid goed te isoleren zijn er grofweg twee mogelijkheden:

1. Muren, vloeren en een plafond gebruiken die zo massief zijn dat trillingen niet worden doorgelaten. De dikte die hiervoor nodig is hangt af van de frequentie (toonhoogte) van het geluid, maar om ook diepe bassen compleet te blokkeren is een betonnen muur met een dikte van meer dan 30 centimeter nodig. Dit is uiteraard geen haalbare optie in een bestaand huis.

2. De tweede mogelijkheid bestaat uit het maken van een cabine die 'los' staat van de rest van het huis. Deze tweede optie is veel makkelijker toe te passen en is ook in bestaande gebouwen een goed toe te realiseren. Van deze methode gaan we dan ook uit bij de bouw van onze thuisbioscoop.

Het principe van de 'losse cabine' is gebaseerd op de overdraagbaarheid van geluid door vaste objecten. Het bekendste voorbeeld hiervan is het luisteren met het oor aan de rails of er een trein aankomt. Een trein die nog zeer ver weg is zet de rails in beweging. Deze beweging (trilling) verplaatst zich zeer gemakkelijk door het metaal van de rails en is ook op grote afstand nog goed te horen. Wanneer de rails echter ergens wordt onderbroken zal het geluid niet meer hoorbaar zijn.

De 'lege' kamer die we gaan ombouwen tot thuisbioscoop, gezien vanuit twee posities.

Bovenstaand voorbeeld heeft ook toepassing op de muren van een huis. Wanneer we binnen een bestaande kamer een cabine maken die aan de muren van het huis wordt vastgeschroefd dan zal het geluid dat de wanden van cabine raakt zich door de verbindingspunten verplaatsen naar de bestaande muur, en zal het beoogde isolatie-effect grotendeels verloren gaan.
Heeft de muur van de cabine geen vaste verbinding met de bestaande muur dan zal het geluid via cabine alleen omgezet worden in trillingen in de lucht die daarna de echte muur raken en deze dan pas in trilling zullen zetten. Bij deze omzettingen van lucht -> muur -> lucht -> muur -> lucht gaat echter veel energie verloren waardoor het geluid een heel stuk gedempt wordt. Wanneer we er nu ook nog voor zorgen dat de lucht tussen beide muren zeer moeilijk in trilling gebracht kan worden dan zal er nog minder geluid bij de echte muur aankomen en zal de isolatie nog beter zijn.

Om te zorgen dat lucht tussen de cabine en de echte muren moeilijker in trilling kan komen gebruiken we glaswol of steenwol. Deze materialen zijn zeer open van structuur en zitten vol met lucht. De lucht wordt door de structuur van de glas- of steenwol echter 'vastgehouden' waardoor trillingen veel minder makkelijk worden doorgegeven.

      Volgende pagina: Het Plan